قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى
287
تاريخ الفي ( فارسى )
چون مكتوب به كوفيان رسيد با پير خويش ابو موسى مشورت كردند . ابو موسى به غضب بيرون آمد و به منبر آمد و گفت : على و طلحه دنيا و ملك مىطلبند . هركدام از شما طلب دنيا كند به هركدام خواهد پيوندد و هركه جوياى آخرت است ملازم خانهء خود باشد ، كه فتنهء عظمايى است كه پيغمبر ، صلّى اللّه عليه و آله ، از آمدن او امّت را خبر داده و فرموده كه در حالت ظهور آن فتنه از خانه بيرون نرويد و شمشيرهاى خود از چوب سازيد و به قتال نپردازيد . « 1 » لاجرم مردم امتناع كردند و اجابت ننمودند . ابن عباس به جانب امير المؤمنين بازگشت و اقوال اشعرى را بازگفت . پس امير المؤمنين على ، عليه السّلام ، نامهاى به ابو موسى اشعرى نوشت بدين منوال كه : از عبد اللّه على ، كه امير المؤمنين است ، به جانب عبد اللّه بن قيس « 2 » اعلام نموده مىشود كه اقوال تو به من رسانيدند . چون رسول من به تو رسد دامن برچين و ميان بربند و از حجره بيرون آى و اتباع خود را جهاد فرماى . اگر خواهى آمدن ، زودتر ؛ و اگر مخالفت مىورزى از آن مملكت دور شو ، و الّا همهء عالم بر تو تنگ سازم و در بوتهء حسرت بگذارم ، و تجهيز جيش به تكدير عيش مؤدّى شود و لذّات و راحات به ادبار مبدّل شود و مؤاخاة و مصافاة كسوت مبادات و مصادات درپوشد و فسحت وطن به صورت ضيق عطن و شوارع طرائق عين عقايب و مضايق شود . پس در عواقب امور انديشه كن و پيروى عقل راهنماى پيشه كن و مالك امر خود باش و رخسارهء عافيت به ناخن تهتك مخراش و به خروج از جادهء استقامت بر خاطر خود بار منه و به ركوب داهيهء دهيه بههيچوجه رضا مده . و اللّه اين حقّى است در دست محقّ و ما را باك از كردار ملحدان نيست ، و السّلام . « 3 » و اين نامه را با فرزند خود امير المؤمنين حسن فرستاد و مالك الاشتر را نيز به موافقت ايشان ، و جمعى كثير از حباب و اصحاب [ نيز ] مرافقت نمودند . چون نزديك به كوفه رسيدند اهل كوفه استقبال نموده هيچ دقيقه از دقايق اكرام و تعظيم و احترام و تكريم فرونگذاشته ايشان را در منزلى شريف و منزلى منيف فرود آوردند و در مسجد جمع شدند . پس ابو موسى اشعرى به منبر آمد و گفت : اى مردمان ! طايفهاى از اصحاب رسول مثل ابن عمر و مغيره و اسامة بن زيد و فلان فلان در اين فتنه از سر دانش التزام آن كردند كه از خانههاى خويش بيرون
--> ( 1 ) . ابو داود در سنن خود از عبد اللّه بن مسعود از پيامبر ( ص ) روايت مىكند كه فرموده است : در سالهاى سى و پنجم ، يا سى و ششم ، يا سى و هفتم ميان مسلمانان جنگ درخواهد گرفت ؛ - سنن ابو داود ، به شرح خطّابى ، ج 4 ، ص 340 ، به نقل نهاية الأرب ، ج 5 ، ص 120 پابرگ . نيز ؛ - سنن ترمذى ، ج 9 ، ص 48 . ( 2 ) . نام اصلى ابو موسى اشعرى است ، و على ( ع ) از بابت تحقير از به كار بردن كنيهاش خوددارى فرموده است . ( 3 ) . نهج البلاغه ، ترجمهء دكتر سيد جعفر شهيدى ، ص 348 . نامهء 63 .